Youngistan-56,ગૌ રક્ષકો, દલિતો અને પોકેમોન!

x2827320.jpg.pagespeed.ic.XZrnSWKmAWકેટલાક ગામ કે શહેરોની કિસ્મત જ ખરાબ હોય છે કે ખોટા કારણોસર જ એ રાજ્ય-દેશ કે વિશ્વભરમાં બદનામ થઈને રહી જાય છે. પહેલા ગોધરા, પછી ઉત્તર પ્રદેશનું દાદરી અને હવે સૌરાષ્ટ્રનું ઉના! દેશભરમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષો થી ગૌરક્ષાનાં નામે જે લુખ્ખા તત્વો એ માઝા મૂકી છે એનાં લીધે વેલેન્ટાઇન ડે પર જેમ રેડિકલ હિન્દુત્વ વાદી સંસ્થાઓ યુવા લવર્સ પર તૂટી પડે એ જ રીતે કાયદાની ઐસીતૈસી કરીને આતંક મચાવી રહ્યા છે. એક તરફ આખા ગુજરાતમાં દરેક શહેરોમાં સ્ટેટ અને નેશનલ હાઈવે પર ગાયો રખડતી મૂકી દેવામાં આવે છે, રાજકોટ-અમદાવાદ-વડોદરા અને સુરત જેવા મોટા શહેરોમાં જાહેર માર્ગો પર ગાયો અડ્ડો જમાવીને બેસી રહે છે અને એની કોઈ દરકાર કરતું નથી, ગૌ રક્ષા નાં નામે ફંડફાળા ઉઘરાવાય છે તો બીજી બાજુ કોઈ વાત સાંભળી, બાતમી મળતા કે પછી કોઈ માન્યતાનાં આધારે સામાન્ય માણસો પર હુમલાઓ થઇ રહ્યા છે. 

૧૧ જુલાઈ એ ઉનામાં જે થયું એ કોઈ પણ કાચાપોચા હૃદય વાળો જોઈ પણ ન શકે એવી હિચકારી રીતે દલિત યુવાનો પર હિંદુ અને ક્રાઈમ બ્રાંચની અત્યાર સુધીની તપાસમાં બહાર આવ્યા પ્રમાણે એક મુસ્લિમ યુવાન એમ એક આખું ટોળું લાકડા અને જે હાથમાં આવ્યું એ લઈને તૂટી પડ્યું. એટલું જ નહિ, આખી ઘટનાનો વિડીયો ઉતર્યો અને બીજા જ દિવસ થી વાઈરલ થયો, વ્હોટ્સ એપ પર ફરતો થવાનાં લીધે ચારેકોર હિંસા ફાટી નીકળી. ગુજરાત સરકાર રાબેતા મુજબ મોડી મોડી જાગી અને ત્યાં સુધીમાં તો આ બનાવ નેશનલ લેવલે લોકસભામાં પહોંચી ગયો હતો.

Untouchablesભારતમાં જ્ઞાતિનું ગણિત હંમેશા રાજકારણ માટે જ ખેલાતું રહ્યું છે. ચૂંટણી હોય તો વિસ્તાર પ્રમાણે જે જ્ઞાતિની બહુમતી હોય એ જ જ્ઞાતિનો ઉમેદવાર ટિકિટ મેળવે. દલિત યુવાન, પાટીદાર યુવાન, વિપ્ર યુવાન એવી ટર્મિનોલોજી પણ કોણે શિખવાડી? આપણે નામમાં પણ પાછળ અટક શોધતા ફરીએ છીએ. પાટીદારોનું અનામત આંદોલન થયું એ પછી તો કોઈ પટેલ સમાજનાં યુવકનો અકસ્માત થાય કે દબાણ હટાવો ઝુંબેશમાં એની દુકાન ધરાશાયું થાય તો પણ કેટલાક છાપાઓ લખે છે, ‘પાટીદાર યુવાનની દુકાન ધરાશાયી થઇ!’.

ચારેકોર વર્ગ વિગ્રહ થવાનાં બીજ રોપાઈ રહ્યા છે, પહેલા હિંદુ-મુસ્લિમ વચ્ચે વૈમનસ્ય હતું. પછી પાટીદારો અને બાકીનાં હિંદુ વચ્ચે, અને હવે દલિતો અને સવર્ણો વચ્ચે! સિનેમા ક્ષેત્રે મરાઠી સિનેમામાં સૈરાટ અને ફેન્ડ્રી જેવી અફલાતુન ફિલ્મો બનાવનાર સર્જક નાગરાજ મંજુલે અને ફિલ્મ કોર્ટ બનાવનાર ચૈતન્ય તામ્હને એ દલિતોનાં ઇસ્યુઝ જેવા કે ગટર સાફ કરતા દલિત સફાઈ કર્મીઓ, દલિત યુવાન અને સવર્ણ યુવતી વચ્ચેનાં પ્રેમ લગ્ન અને સમાજનો વિરોધ, ભૂંડ મારવાનું કામ કરતા દલિત કર્મીઓ, એ સિવાય દિગ્દર્શક નિરજ ધાયવાનની ‘મસાન’ માં ગંગા કિનારે વધેલા બળવાનાં રહી ગયેલા મૃતદેહોનો નિકાલ કરતા દલિત સમુદાયનાં યુવાનની વાત લઈને આવ્યા.

જયારે વાત કોઈ ધર્મની કે જ્ઞાતિની આવે ત્યારે લજામણીની જેમ લોકોની લાગણી દુભાઈ જતી હોય છે પણ જયારે એક થવાની વાત આવે, એક થઈને નક્કર કામ કરવાની દિશામાં લોકો ક્યારેય એકઠા નથી થતા. સરકાર ખુદ કોઈ ચોક્કસ જ્ઞાતિને નારાજ કરવા માંગતી નથી. સરવાળે જે જ્ઞાતિ કે ફિરકો પૈસાનો પાવર ધરાવે છે એ એક થઇ જાય છે અને બાકીનાં લોકો તમાશો જોયે રાખે છે ઉપર થી ઈલેક્ટ્રોનિક મીડિયા અને સોશિયલ મીડિયા બળતામાં ઘી હોમે છે!

સાચા ખોટા, જુના નવાં વિડીયો અને ઓડિયો વ્હોટ્સ એપ પર ખોટા બનાવો સાથે જોડીને ફરતા રહે છે, કોઈ ડફોળો હકીકત ચેક કરવા નથી જતું અને ન તો સરકારનો કોઈ અંકુશ રહે છે. એમાં પણ છેલ્લા દોઢેક વર્ષ થી તો ગુજરાત સરકાર ઈન્ટરનેટ બંધ કરીને સંતોષ માની બેસી જાય છે. દલિત વિષે કોઈ સિનેમા કે કૃતિ બને તો એ કહેવાતા બૌદ્ધિક પુરતી જ સીમિત બનીને રહી જાય છે. વિદેશમાં ફિલ્મ ફેસ્ટિવલમાં આવી બધી ફિલ્મો બહુ ચાલે છે અને એટલે જ સોફિસ્ટિકેટેડ કહેવતો બુદ્ધિજીવી વર્ગ પોતપોતાનાં પ્રોપોગેન્ડા ચલાવતા રહે છે. દરેક વસ્તુ અને એક્શન માંથી જાણે કાસ્ટ પોલિટિક્સની વાસ આવે છે.

Dalit Girlઅનામત હોય કે નાણાકીય સહાય હોય, દલિતો માટે રાતોરાત એનાં સહાનુભુતિ ધરાવતા નેતાઓ દુર દુર થી ફૂટી નીકળે છે. છેલ્લા ચારેક દિવસમાં જ આનંદીબેન પટેલ પછી રાહુલ ગાંધી અને અરવિંદ કેજરીવાલ ઉના આવીને ગયા. હજુ તો આવનારા દિવસોમાં રાજકીય લાભ ખાટી લેવા માટે માયાવતી અને બીજા લેફટીસ્ટ નેતાઓ પણ આવશે અને પોતાના બાપની જાગીર હોય એમ લાખોની સહાય જાહેર કરી જતા રહેશે.

આ આખી વાતમાં પાછો બીજો એક એન્ગલ એવો પણ છે કે મધ્યમવર્ગીય સવર્ણ જ્ઞાતિનાં લોકોને પણ પોતે વંચિત જેવું ફીલ થવા લાગે છે, અમારું કોણ સાંભળે? અમારા વિષે કોઈ ક્યારે બોલશે? બધાને અનામત જોઈએ છે, બધાને સ્પેશિયલ ટ્રીટમેન્ટ જોઈએ છે. સમતા, સમાનતા, કાસ્ટિઝમની નાબુદી હવે મજાક લાગે છે.

ફેસબુક પર કે છાપાઓમાં ક્યાંય ગળું ખોખારીને એક સક્ષમ નિષ્પક્ષ સ્ટેન્ડ લઇ શકાતું નથી, ચારેકોર એક ‘ઇન ટોલરન્સ’ છવાઈ ગયું છે, જેવું જ્ઞાતિ કે પ્રોગ્રેસિવ મેન્ટાલિટી વિષે કંઈ બોલીએ કે લખીએ, બોલતી બંધ કરી દેવામાં આવે છે. નિયાન્ટીક કોર્પોરેશન એ બનાવેલી વર્ચ્યુઅલ અને રિયલ લાઈફનાં મિશ્રણ વાળી ગેમ પોકિમોન ગોનાં મોન્સ્ટર્સ ઉના નથી પહોંચી શકતા! બસ કેટલાક વિચારો અને ક્રાંતિ બસ શબ્દોમાં કે કૃતિમાં જ રહી જાય છે!

bhavinadhyaru@gmail.com, Published in Phulchhab on 27th July, 2016            

 

                                       **********************************

Advertisements

One thought on “Youngistan-56,ગૌ રક્ષકો, દલિતો અને પોકેમોન!

  1. True. Aajkal na news papers balta ma ghee homvanu j kam kare che. Sawar pade ne e j pahela patidar ane hawe dalit. Tras thay. Ek paper nu to nam j me negative samachar rakhi didhu chhe. A varg vigrah apnane j bhare padvano chhe. Evu lage k apne pachhal ni sadi ma jaie chhie. Latest gazzates vaprie pan jo mentality eni e j rather worst hoy to progress kevi rite kahi shakay? Adhura ma puru badha ne rajkaran na rotla shekva chhe. Samany manas par ginni pig jeva prayogo karwama ave chhe.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s